Trong bối cảnh hoạt động sản xuất, kinh doanh ngày càng phát triển và đa dạng, nhiều doanh nghiệp chủ động mở rộng quy mô, bổ sung sản phẩm, dịch vụ nhằm đáp ứng nhu cầu thị trường và nâng cao hiệu quả hoạt động. Tuy nhiên, thực tế cho thấy vẫn còn tình trạng doanh nghiệp, hộ kinh doanh triển khai hoạt động kinh doanh mới nhưng chưa thực hiện đăng ký bổ sung ngành nghề hoặc chưa đáp ứng đầy đủ điều kiện kinh doanh theo quy định của pháp luật.

Theo khoản 1 Điều 7 Luật Doanh nghiệp năm 2020, doanh nghiệp có quyền “tự do kinh doanh ngành, nghề mà luật không cấm”. Tuy nhiên, việc thực hiện quyền tự do kinh doanh phải bảo đảm tuân thủ các quy định của pháp luật về đăng ký doanh nghiệp, đầu tư kinh doanh và điều kiện đầu tư kinh doanh đối với ngành, nghề thuộc danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện theo Điều 7 Luật Đầu tư năm 2020 và các quy định pháp luật chuyên ngành có liên quan.

Hoạt động sai ngành nghề đăng ký được hiểu là trường hợp doanh nghiệp, hộ kinh doanh thực hiện hoạt động sản xuất, kinh doanh ngoài phạm vi ngành nghề đã đăng ký hoặc chưa thực hiện thủ tục cập nhật, bổ sung ngành nghề theo quy định; đồng thời bao gồm trường hợp kinh doanh ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện nhưng chưa đáp ứng đầy đủ điều kiện theo quy định của pháp luật.

Dấu hiệu nhận diện nguy cơ vi phạm thường gặp: doanh nghiệp triển khai sản phẩm, dịch vụ mới nhưng chưa rà soát ngành nghề đăng ký; quảng cáo, cung cấp dịch vụ mới trên nền tảng số nhưng chưa bổ sung ngành nghề; kinh doanh ngành nghề có điều kiện nhưng chưa được cấp phép; thay đổi phạm vi hoạt động nhưng chưa đăng ký thay đổi nội dung đăng ký doanh nghiệp.

Những rủi ro pháp lý doanh nghiệp có thể phải đối mặt gồm: nguy cơ bị xử phạt vi phạm hành chính theo Nghị định số 122/2021/NĐ-CP; nguy cơ bị đình chỉ, tạm dừng hoặc chấm dứt hoạt động đối với lĩnh vực vi phạm; ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh, uy tín doanh nghiệp và gia tăng nguy cơ bị thanh tra, kiểm tra từ cơ quan quản lý nhà nước.

Để phòng ngừa vi phạm, doanh nghiệp cần thường xuyên rà soát nội dung đăng ký doanh nghiệp; thực hiện đăng ký bổ sung ngành nghề trước khi triển khai hoạt động mới; nghiên cứu quy định đối với ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện; bảo đảm đầy đủ giấy phép, điều kiện pháp lý và tăng cường tự kiểm tra việc chấp hành pháp luật trong nội bộ doanh nghiệp.

Căn cứ pháp lý:

Luật Doanh nghiệp năm 2020 - Khoản 1 Điều 7.

Luật Đầu tư năm 2020 - Điều 6, Điều 7, Phụ lục IV.

Nghị định số 168/2025/NĐ-CP ngày 30/6/2025 của Chính phủ về đăng ký doanh nghiệp.

Nghị định số 122/2021/NĐ-CP ngày 28/12/2021 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực kế hoạch và đầu tư.

Phòng Quản lý xuất nhập cảnh