Hằng năm cứ vào mùa vụ lúa, nhất là thời điểm lúa làm đòng và kết hạt người dân lại phải đối mặt với tình trạng phá hoại do chuột gây ra. Để khắc phục tình trạng này nhiều hộ gia đình đã sử dụng bẫy điện để diệt chuột, vô hình tạo ra mối nguy hiểm rất lớn cho tính mạng, sức khoẻ của mọi người, thậm chí cho chính bản thân người sử dụng bẫy, thương tâm nhất là tai nạn đến với trẻ nhỏ, người già. Mặc dù đã được cảnh báo tuyên truyền dưới nhiều hình thức khác nhau, kể cả trên đài phát thanh, truyền hình trung ương; nhiều vụ án điểm được tổ chức xét xử lưu động trên địa bàn dân cư để cảnh tỉnh người dân, tuy nhiên việc sử dụng bẫy điện diệt chuột gây chết người vẫn cứ diễn ra, chẳng những không bảo vệ được tài sản mà bản thân vướng vào vòng lao lý. Mới đây nhất, ngày 21/4/2026 tại cánh đồng thuộc tổ 1, phường Phủ lý, tỉnh Ninh Bình xảy ra vụ việc cháu Lại Đức Việt sinh năm 2011 và cháu Lại Gia Bảo, sinh năm 2012 trong lúc đi soi cua bị điện giật làm cháu Việt tử vong, cháu Bảo bị thương cấp cứu trong tình trạng nguy kịch. Nguyên nhân do mắc phải lưới điện do ông Lại Văn Viết, sinh năm 1957 giăng bẫy chuột trên ruộng lúa nhà mình. Sự việc đau lòng đó gióng lên hồi chuông cảnh tỉnh về việc tuỳ tiện sử dụng các biện pháp không an toàn trong sử dụng điện gây hậu quả nghiêm trọng.

Qua thực tiễn công tác khám nghiệm hiện trường nhận thấy người dân thường chế các lưới điện bẫy chuột bằng các dây thép nhỏ loại đường kính từ 1mm đến 2mm quấn vào các cọc tre nhỏ rồi cắm chìm sát mép nước hoặc trên bờ ruộng đất bị che khuất bởi cỏ, lúa rồi đấu nối trực tiếp vào đường điện cường độ cao, thường không có biển cảnh báo. Với cách thức như vậy rất khó phát hiện khi di chuyển qua những nơi có bẫy điện nhất là vào buổi tối, do đó nạn nhân dễ bị điện giật. Khi tiếp xúc với các đối tượng sử dụng bẫy điện gây hậu quả chết người đều có một cách diễn giải là không nhận thức được sự nguy hiểm của loại bẫy này đối với người khác, đã làm nhiều lần nhưng chưa gặp nguy hiểm; việc chế tạo bẫy đơn giản dễ làm, hiệu quả diệt chuột tốt. Đa số đều cho rằng sử dụng bẫy điện kiểu này không vi phạm quy định về quản lý sử dụng điện và cũng không biết rằng cùng với việc diệt chuột còn diệt cả những sinh vật có lợi khác làm mất cân bằng sinh thái. Nhiều người còn cho rằng khi hậu quả xảy ra chỉ là vô tình chứ không cố ý nên chỉ bồi thường cho nạn nhân là xong. Nhưng mỗi vụ việc xảy ra không chỉ để lại nỗi đau cho gia đình nạn nhân mà còn là nỗi ám ảnh, bản án phải mang theo cả cuộc đời cho đối tượng thực hiện, tất cả trước đó đều là những người lao động chất phác.

Từ thực trạng sử dụng bẫy điện để bẫy chuột không đúng quy định của pháp luật gây hậu quả nghiêm trọng, tiềm ẩn nguy cơ nguy hiểm đến tính mạng, sức khoẻ con người, Công an tỉnh Ninh Bình khuyến cáo người dân những vấn đề sau:

1. Tuyệt đối không sử dụng bẫy điện để bẫy chuột hoặc để bảo vệ tài sản dưới mọi hình thức, kể cả điện ắc quy. Pháp luật nghiêm cấm hành vi dùng điện diệt chuột, tại điều 7 Luật điện lực 2004 quy định cấm “sử dụng điện để bẫy, bắt động vật hoặc làm phương tiện bảo vệ”. Việc sử dụng điện để bẫy, bắt động vật hoặc làm phương tiện bảo vệ trái pháp luật sẽ bị xử phạt hành chính theo điểm d, khoản 5, điều 15 Nghị định 134/2013/NĐ-CP, sửa đổi tại khoản 18, điều 2 Nghị định 17/2022/NĐ-CP với mức phạt từ 60 đến 70 triệu đồng đối với cá nhân và gấp 02 lần đối với tổ chức vi phạm. Gây hậu quả chết người, tuỳ từng trường hợp sẽ bị xử lý về tội Giết người theo điều 123 hoặc tội Vô ý làm chết người theo điều 128 Bộ luật hình sự 2015 (sửa đổi bổ sung 2017).

2. Sử dụng các biện pháp bẫy, diệt chuột an toàn như bẫy cơ học, thuốc diệt chuột vi sinh không gây hại tới môi trường.

3. Không nên đi thăm, làm đồng vào buổi tối, đêm khuya hay tảng sáng, chú ý quan sát thật kỹ để phát hiện bẫy điện nếu có.

4. Tích cự tham gia phát hiện, tố giác các hành vi sử dụng điện để bẫy chuột đến cơ quan chức năng để xử lý kịp thời.

Ngoài ra các cơ quan chức năng ở cơ sở tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền trên hệ thống loa truyền thanh, trong các cuộc họp dân cư, đến từng hộ gia đình về không sử dụng điện để bẫy chuột, bảo vệ tài sản, hoa màu. Cấp uỷ, chi bộ cơ sở cần tiên phong, gương mẫu đi đầu trong vận động người thân và nhân dân chấp hành nghiêm các quy định của pháp luật về sử dụng điện nói chung, sử dụng bẫy điện để bẫy chuột và bảo vệ tài sản. Siết chặt quản lý về sử dụng điện, kiên quyết xử lý đối với chủ thể vi phạm an toàn sử dụng điện trong bẫy chuột và bảo vệ hoa màu, tài sản để xảy ra tai nạn.

Nâng cao ý thức trong sử dụng điện an toàn là bảo vệ chính mình, gia đình và cộng đồng dân cư.

Phòng Kỹ thuật hình sự