Khai báo tạm trú cho người nước ngoài không chỉ là thủ tục hành chính đơn thuần mà là nghĩa vụ pháp lý bắt buộc được quy định chặt chẽ trong hệ thống pháp luật Việt Nam. Việc nắm rõ "ai", "khi nào" và "bằng cách nào" phải khai báo sẽ giúp các chủ cơ sở lưu trú và hộ dân tránh được những rủi ro pháp lý và mức xử phạt không đáng có.

1. Trách nhiệm khai báo thuộc về ai?

Theo Điều 33 Luật Nhập cảnh, xuất cảnh, quá cảnh, cư trú của người nước ngoài tại Việt Nam (đã được sửa đổi, bổ sung), trách nhiệm thực hiện khai báo tạm trú không thuộc về bản thân người nước ngoài, mà thuộc về người trực tiếp quản lý, điều hành hoạt động của cơ sở lưu trú.

Cơ sở lưu trú bao gồm:

• Các cơ sở kinh doanh dịch vụ lưu trú (Khách sạn, nhà nghỉ, khu nghỉ dưỡng, homestay...).

• Nhà ở cho thuê (chủ nhà cho người nước ngoài thuê căn hộ, nhà nguyên căn).

• Cơ sở y tế, cơ sở tôn giáo, ký túc xá trường học hoặc các cơ quan, tổ chức khác có người nước ngoài cư trú.

Điều này có nghĩa là, dù cho người nước ngoài thuê nhà ngắn hạn qua các ứng dụng trực tuyến hay cho ở nhờ, chủ nhà/người quản lý vẫn là đối tượng chịu trách nhiệm trước pháp luật về việc khai báo này.

2. Thời hạn quy định: Chậm nhất là bao lâu?

Pháp luật Việt Nam quy định rất khắt khe về thời gian nhằm đảm bảo tính kịp thời trong công tác quản lý an ninh. Cụ thể:

• Trong thời hạn 12 giờ kể từ khi người nước ngoài đến cơ sở lưu trú, người quản lý/chủ nhà phải hoàn thành việc khai báo tạm trú.

• Đối với các địa bàn thuộc vùng sâu, vùng xa, thời hạn này được kéo dài hơn nhưng không quá 24 giờ.

3. Hai phương thức khai báo hợp pháp hiện nay

Để tạo điều kiện thuận lợi tối đa cho người dân và doanh nghiệp, cơ quan chức năng hiện áp dụng song song hai hình thức tiếp nhận thông tin:

Phương thức 1: Qua Trang thông tin điện tử (Internet)

Đây là phương thức được cơ quan Công an khuyến khích sử dụng vì tính nhanh chóng và bảo mật. Chủ cơ sở lưu trú truy cập vào Trang thông tin điện tử https://tbltkbtt.bocongan.gov.vn, tạo tài khoản và điền thông tin của khách theo hộ chiếu.

Phương thức 2: Bằng Phiếu khai báo tạm trú

Trường hợp không thể tiếp cận Internet, người trực tiếp quản lý cơ sở lưu trú phải đến trực tiếp Trực ban Công an cấp xã nơi có cơ sở lưu trú để nhận Mẫu phiếu khai báo tạm trú, điền đầy đủ thông tin và nộp lại cho cán bộ có thẩm quyền.

Cán bộ Công an phường Vị Khê hướng dẫn thực hiện thủ tục đăng ký lưu trú cho người nước ngoài

4. Chế tài xử phạt nghiêm khắc nếu vi phạm

Nhiều chủ nhà vì chủ quan hoặc ngại thủ tục đã bỏ qua bước khai báo này, dẫn đến việc bị xử phạt hành chính với số tiền không hề nhỏ.

Theo quy định tại Nghị định 282/2025/NĐ-CP ngày 30/10/2025 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh, trật tự, an toàn xã hội; phòng, chống tệ nạn xã hội; phòng, chống bạo lực gia đình thì hành vi không khai báo tạm trú cho người nước ngoài được phân theo số lượng người vi phạm, cụ thể:

- Không khai báo tạm trú từ 01 đến 03 người: Phạt 3.000.000 – 5.000.000 đồng.

- Không khai báo tạm trú từ 04 đến 08 người: Phạt 10.000.000 – 15.000.000 đồng.

- Không khai báo tạm trú từ 09 người trở lên: Phạt 15.000.000 – 20.000.000 đồng.

Lưu ý: Đối với cùng một hành vi vi phạm hành chính thì mức phạt tiền đối với tổ chức (doanh nghiệp, công ty kinh doanh khách sạn...) bằng 02 lần mức phạt tiền đối với cá nhân (có thể lên tới 30.000.000 - 40.000.000 đồng).

Thượng tôn pháp luật là nền tảng để xây dựng một xã hội văn minh và an toàn. Việc thực hiện nghiêm túc quy định khai báo tạm trú cho người nước ngoài không chỉ giúp các cơ quan quản lý nhà nước giữ vững an ninh trật tự, kịp thời hỗ trợ người nước ngoài trong các trường hợp khẩn cấp, mà còn là cách tự bảo vệ tài sản, uy tín và quyền lợi hợp pháp của chính các chủ cơ sở lưu trú.

Công an phường Vị Khê