Thực hiện chủ trương đổi mới tư duy tổ chức giao thông theo hướng khoa học, hiện đại, lấy phòng ngừa tai nạn giao thông và nâng cao hiệu quả khai thác kết cấu hạ tầng làm mục tiêu, Cục Cảnh sát giao thông, Bộ Công an đã phối hợp với Cục Đường bộ Việt Nam, Bộ Xây dựng nghiên cứu nhiều giải pháp tổ chức giao thông với tư duy mới. Một trong những nội dung được quan tâm là nghiên cứu bố trí làn đường ngoài cùng bên trái, sát dải phân cách giữa trên đường cao tốc làm làn đường dành riêng để vượt xe.

Theo phương án này, phương tiện chỉ được sử dụng làn đường này để vượt xe; sau khi vượt phải chuyển ngay về làn đường bên phải phù hợp với tốc độ lưu thông, không được lưu thông liên tục trên làn vượt.

Đề xuất xuất phát từ thực tiễn khi vẫn còn tình trạng nhiều phương tiện chạy chậm nhưng bám làn trái, gây cản trở giao thông, làm giảm năng lực vận hành, khả năng lưu thông xe và tiềm ẩn nguy cơ tai nạn trên đường cao tốc. Trước đó, Cục Cảnh sát giao thông đã phối hợp tổ chức thí điểm một số giải pháp như quy định xe tải, xe khách chỉ được sử dụng làn đường sát dải phân cách giữa để vượt xe trên các tuyến đủ điều kiện (Hà Nội – Hải Phòng; Pháp Vân - Cầu Giẽ - Ninh Bình; Nội Bài – Lào Cai đoạn Hà Nội – Phú Thọ…) và ghi nhận nhiều kết quả tích cực.

Để hoàn thiện phương án trên, Cục Cảnh sát giao thông đã công khai nội dung nghiên cứu trên các phương tiện thông tin đại chúng để lấy ý kiến rộng rãi của người dân, chuyên gia và doanh nghiệp vận tải. Qua theo dõi, phần lớn ý kiến đồng tình với chủ trương tổ chức làn đường dành riêng để vượt xe, đồng thời góp ý về điều kiện hạ tầng, hệ thống báo hiệu, công tác tuyên truyền và phương thức giám sát, xử lý vi phạm. Tuy nhiên, cũng xuất hiện một số ý kiến e ngại về điều kiện triển khai trên tuyến đường cao tốc chỉ có dưới 2 làn xe chạy. Tất cả các ý kiến đều được tổng hợp, nghiên cứu, tiếp thu trước khi triển khai.

Trên cơ sở đó, Cảnh sát giao thông phối hợp với Cục Đường bộ Việt Nam tiếp tục nghiên cứu để triển khai thí điểm quy định làn đường dành riêng để vượt xe trên cao tốc Hà Nội - Hải Phòng (mỗi chiều đường có 03 làn xe chạy, 01 làn dừng xe khẩn cấp) và cao tốc Cầu Giẽ - Cao Bồ (mỗi chiều đường có 02 làn xe chạy, 01 làn dừng xe khẩn cấp). Làn đường ngoài cùng bên trái, sát dải phân cách giữa được xác định là làn đường dành riêng để vượt xe. Trước khi thực hiện tổ chức giao thông theo phương pháp này, Cục Cảnh sát giao thông sẽ tiến hành tập trung tuyên truyền, thông tin rộng rãi để người lái xe nắm bắt và thực hiện đúng quy định.

Việc triển khai thí điểm “tổ chức làn vượt xe trên đường cao tốc” là bước tiếp theo trong quá trình đổi mới tư duy tổ chức giao thông hiện đại, góp phần hình thành văn hóa sử dụng làn đường đúng chức năng, nâng cao năng lực thông hành, giảm xung đột giao thông, phòng ngừa tai nạn và là cơ sở để đánh giá trước khi xem xét nhân rộng trên các tuyến cao tốc đủ điều kiện.