Căn cứ tại Khoản 6, Điều 4 Luật xuất cảnh, nhập cảnh của công dân Việt Nam năm 2019 quy định về hành vi bị nghiêm cấm: “Xuất cảnh, nhập cảnh trái phép; tổ chức, môi giới, giúp đỡ, chứa chấp, che giấu, tạo điều kiện cho người khác xuất cảnh, nhập cảnh trái phép; qua lại biên giới quốc gia mà không làm thủ tục theo quy định”.

- Xuất cảnh trái phép là hành vi đi ra khỏi lãnh thổ đất nước Việt Nam trái với quy định của pháp luật trong lĩnh vực xuất nhập cảnh. 

- Nhập cảnh trái phép là hành vi đi từ ngoài biên giới Việt Nam vào Việt Nam trái với quy định của pháp luật. 

- Tổ chức cho người khác xuất cảnh trái phép là hành vi sắp xếp, chuẩn bị và thực hiện các hoạt động để người khác ra khỏi lãnh thổ Việt Nam mà không tuân thủ quy định của pháp luật.

- Tổ chức cho người khác nhập cảnh trái phép là hành vi tạo điều kiện hoặc thực hiện các hoạt động để người khác vào lãnh thổ Việt Nam mà không có giấy tờ hợp lệ hoặc không được phép của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

- Môi giới cho người khác ở lại Viêt Nam trái phép là hành vi giúp đỡ, tạo điều kiện cho người khác ở lại Việt Nam mà không có giấy phép cư trú hợp lệ.

- Tổ chức, môi giới cho người khác trốn đi nước ngoài hoặc ở lại nước ngoài trái phép là việc chủ mưu, cầm đầu, chỉ huy người khác trốn đi nước ngoài hoặc ở lại nước ngoài trái phép.

- Cưỡng ép người khác trốn đi nước ngoài hoặc ở lại nước ngoài trái phép là hành vi dùng vũ lực, đe dọa hoặc thủ đoạn khác buộc người khác phải rời khỏi lãnh thổ Việt Nam trái phép hoặc tiếp tục ở lại nước ngoài không đúng pháp luật. 

Các hành vi liên quan xuất nhập cảnh trái phép là hành vi trực tiếp xâm phạm đến chế độ quản lý nhà nước trong lĩnh vực xuất nhập cảnh. Theo quy định của pháp luật Việt Nam, các hành vi liên quan xuất nhâp cảnh trái phép của công dân Việt Nam có thể dẫn đến hậu quả pháp lý về hành chính và hình sự, tùy theo tính chất, mức độ vi phạm và số lần tái phạm.     

Các hành vi liên quan xuất, nhập cảnh trái phép sẽ bị xử lý như thế nào?

* Xử phạt hành chính: 

Công dân Việt Nam vi phạm có thể bị xử lý hành chính về các hành vi được quy định tại Điều 21 Nghị định 282/2025/NĐ-CP ngày 30/10/2025 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh, trật tự, an toàn xã hội; phòng, chống tệ nạn xã hội; phòng, chống bạo lực gia đình, cụ thể như sau: 

- Qua lại biên giới quốc gia mà không làm thủ tục xuất cảnh, nhập cảnh theo quy định của pháp luật (quy định tại Điểm a, Khoản 4 với mức phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng).

- Tổ chức, môi giới cho người khác xuất cảnh, nhập cảnh hoặc ở lại Việt Nam trái phép nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự; tổ chức, môi giới, giúp sức, xúi giục, chứa chấp, che giấu tạo điều kiện cho người khác ở lại nước ngoài hoặc qua lại biên giới quốc gia trái phép nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự, giúp sức, xúi giục, chứa chấp, che giấu, tạo điều kiện cho người khác xuất cảnh, nhập cảnh, ở lại Việt Nam trái phép (quy định tại Điểm d, Khoản 9 với mức phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 40.000.000 đồng).

* Xử lý hình sự:

Bộ luật hình sự 2015 quy định: 

Điều 347. Tội vi phạm quy định về xuất cảnh, nhập cảnh; tội ở lại Việt Nam trái phép

Người nào xuất cảnh, nhập cảnh trái phép hoặc ở lại Việt Nam trái phép, đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này mà còn vi phạm, thì bị phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm.

Điều 348. Tội tổ chức, môi giới cho người khác xuất cảnh, nhập cảnh hoặc ở lại Việt Nam trái phép

1. Người nào vì vụ lợi mà tổ chức hoặc môi giới cho người khác xuất cảnh, nhập cảnh hoặc ở lại Việt Nam trái phép, thì bị phạt từ từ 01 năm đến 05 năm.

2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 05 năm đến 10 năm:

a) Lợi dụng chức vụ, quyền hạn;

b) Phạm tội 02 lần trở lên;

c) Đối với từ 05 người đến 10 người;

d) Có tính chất chuyên nghiệp;

đ) Thu lợi bất chính từ 100.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng;

e) Tái phạm nguy hiểm.

3. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 07 năm đến 15 năm:

a) Đối với 11 người trở lên;

b) Thu lợi bất chính 500.000.000 đồng trở lên;

c) Làm chết người.

4. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng hoặc cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.

Điều 349. Tội tổ chức, môi giới cho người khác trốn đi nước ngoài hoặc ở lại nước ngoài trái phép

1. Người nào tổ chức, môi giới cho người khác trốn đi nước ngoài hoặc ở lại nước ngoài trái phép, nếu không thuộc trường hợp quy định tại Điều 120 của Bộ luật này, thì bị phạt tù từ 01 năm đến 05 năm.

2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 05 năm đến 10 năm:

a) Lợi dụng chức vụ, quyền hạn;

b) Phạm tội 02 lần trở lên;

c) Đối với từ 05 người đến 10 người;

d) Có tính chất chuyên nghiệp;

đ) Thu lợi bất chính từ 100.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng;

e) Tái phạm nguy hiểm.

3. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 07 năm đến 15 năm:

a) Đối với 11 người trở lên;

b) Thu lợi bất chính 500.000.000 đồng trở lên;

c) Làm chết người.

4. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng hoặc cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.

Điều 350. Tội cưỡng ép người khác trốn đi nước ngoài hoặc ở lại nước ngoài trái phép

1. Người nào cưỡng ép người khác trốn đi nước ngoài hoặc ở lại nước ngoài trái phép, nếu không thuộc trường hợp quy định tại Điều 120 của Bộ luật này, thì bị phạt tù từ 02 năm đến 07 năm.

2. Phạm tội trong những trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 05 năm đến 12 năm:

a) Phạm tội 02 lần trở lên;

b) Đối với từ 05 người đến 10 người;

c) Có tính chất chuyên nghiệp;

d) Vì động cơ đê hèn;

đ) Tái phạm nguy hiểm.

3. Phạm tội trong những trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 12 năm đến 20 năm:

a) Đối với 11 người trở lên;

b) Làm chết người.

Như vậy công dân Việt Nam thực hiện các hành vi liên quan xuất nhập cảnh trái phép sẽ phải chịu trách nhiệm pháp lý về hành chính, hình sự tùy theo tính chất, mức độ của từng hành vi. Ngoài ra người vi phạm còn có thể mất cơ hội xin visa hoặc lao động hợp pháp tại nước ngoài về sau, thậm chí bị lưu hồ sơ vi phạm tại cơ quan xuất nhập cảnh của nhiều quốc gia. Đồng thời xuất nhập cảnh trái phép sẽ dễ bị lừa đảo bởi các đường dây môi giới bất hợp pháp; có nguy cơ bị bóc lột lao động, cưỡng bức làm việc hoặc mua bán người; không được pháp luật bảo vệ đầy đủ khi gặp tai nạn, bị bạo hành, nợ lương ở nước ngoài; có thể gặp nguy hiểm tính mạng khi vượt biên qua rừng, biển hoặc phương tiện không an toàn…

* Khuyến cáo người dân:

- Chấp hành nghiêm các quy định của pháp luật về xuất nhập cảnh.

- Khi có nhu cầu đi lao động, học tập ở nước ngoài cần tìm hiểu kỹ thông tin, đăng ký theo con đường chính thống, có hợp đồng hợp pháp.

- Khi phát hiện có đối tượng dụ dỗ, lôi kéo đi lao động “chui”, hoặc “việc nhẹ lương cao” người dân cần báo ngay cho Công an xã/phường hoặc cơ quan xuất nhập cảnh để được ngăn chặn, xử lý kịp thời. 

- Khi ở nước ngoài nếu gặp khó khăn trong xuất nhập cảnh, mất giấy tờ cần liên hệ ngay cơ quan đại diện ngoại giao của Việt Nam ở nước ngoài hoặc các Cửa khẩu của Việt Nam gần nhất.

Vì cuộc sống an toàn, hạnh phúc của bản thân, gia đình, vì một Việt Nam phát triển ổn định, Phòng Quản lý xuất nhập cảnh, Công an tỉnh Ninh Bình đề nghị người dân “hãy nói không với xuất nhập cảnh trái phép và ra nước ngoài bằng con đường hợp pháp”. 

Phòng Quản lý xuất nhập cảnh