Ngày 26/6/2026 Bộ Công an đã công bố hồ sơ Dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) trên Cổng thông tin điện tử của Bộ Công an để lấy ý kiến toàn dân (dự kiến sẽ trình thông qua tại Kỳ họp Quốc hội khoá XVI năm 2026).

Công an tỉnh Ninh Bình tổ chức Hội ý nghiệp vụ bàn giải pháp nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác phòng, chống tội phạm trên địa bàn

Theo đó, bố cục Dự thảo Bộ luật Hình sự 2026 dự kiến gồm 3 phần, 24 chương, 426 điều; so với Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung một số điều năm 2017), đã bỏ 1 chương điều luật, bổ sung một số điều luật mới, sửa đổi, bổ sung một số điều luật, giữ và nguyên một số điều luật. Trong đó, có một số điểm mới đáng chú ý như:

Một là: Thu hẹp quy định áp dụng hình phạt tử hình, chỉ còn áp dụng với 4 tội danh

Để tiếp tục thể chế hoá quan điểm chỉ đạo của Đảng về việc nghiên cứu thu hẹp phạm vi áp dụng hình phạt tử hình. Bộ Công an đề xuất thu hẹp phạm vi áp dụng hình phạt tử hình chỉ còn đối với 4/10 tội danh hiện tại.

Theo đó sẽ bỏ hình phạt tử hình ở 6 tội gồm: Tội bạo loạn (Điều 112); Tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi (Điều 142); Tội mua bán trái phép chất ma tuý (Điều 251); Tội chống loài người (Điều 422); Tội phạm chiến tranh (Điều 423); Bỏ 1 tội danh có hình phạt tử hình do nhập Tội khủng bố nhằm chống chính quyền nhân dân (Điều 113) vào Tội khủng bố (Điều 299). Như vậy, sẽ còn lại 4 tội danh còn hình phạt tử hình là: Tội phản bội Tổ quốc (Điều 107); Tội giết người (Điều 123); Tội khủng bố (Điều 299); Tội sản xuất trái phép chất ma tuý (Điều 248).

Hai là: Bổ sung quy định về tội phạm có tổ chức

Dự thảo Bộ luật Hình sự 2026 đã bổ sung quy định về tổ chức tội phạm và bổ sung quy định cụ thể để xử lý hình sự đối với hành vi thành lập hoặc tham gia tổ chức tội phạm, qua đó nhằm phòng ngừa tội phạm, góp phần nâng cao hiệu quả trong công tác phát hiện, xử lý hành vi vi phạm.

Ba là: Nâng mức phạt tiền và mức định lượng là tiền trong cấu thành định tội của một số tội danh

Theo quy định mới nhất, từ ngày 1/7/2026 mức lương cơ sở tăng từ 2.340.000 đồng lên 2.530.000 đồng (tăng gấp hơn 2 lần so với thời điểm năm 2013). Do vậy, một số quy định về mức phạt tiền và mức định lượng là tiền trong cấu thành định tội tại một số tội danh theo quy định Bộ luật Hình sự hiện hành là chưa phù hợp với sự biến động, thay đổi về giá cả, sự phát triển về điều kiện kinh tế, xã hội hiện nay. Trên cơ sở đó, việc nghiên cứu tăng gấp đôi mức phạt tiền và mức định lượng là tiền trong cấu thành định tội tại các tội danh để phù hợp với tình hình phát triển kinh tế, xã hội và nhằm tạo tính răn đe, phòng ngừa vi phạm.

Bốn là: Bổ sung quy định trong thời gian chấp hành hình phạt cải tạo không giam giữ người bị kết án vi phạm nghĩa vụ thì Tòa án có thể quyết định chuyển hình phạt cải tạo không giam giữ thành hình phạt tù

Việc bổ sung quy định cho phép Tòa án chuyển hình phạt cải tạo không giam giữ thành hình phạt tù khi người bị kết án cố ý vi phạm nghĩa vụ, nhằm bảo đảm tính nghiêm minh, hiệu lực thi hành bản án, ngăn chặn tình trạng lợi dụng chính sách khoan hồng của Nhà nước để trốn tránh nghĩa vụ phải thực hiện.

Lực lượng Công an tỉnh Ninh Bình đề nghị các tổ chức, cá nhân nêu cao tinh thần, trách nhiệm, chấp hành nghiêm túc các quy định của pháp luật; đồng thời, thường xuyên tuyên truyền, vận động người thân và gia đình tích cực tham gia phòng, chống tội phạm và các hành vi vi phạm pháp luật, vì cuộc sống bình yên và hành phúc của Nhân dân./.

Hồng Sâm