Thời gian gần đây, tình trạng rò rỉ, lộ lọt thông tin cá nhân như: họ tên, số căn cước công dân, số điện thoại, tài khoản ngân hàng, địa chỉ, thói quen tiêu dùng… xuất hiện ngày càng phổ biến. Các dữ liệu này bị thu thập và rao bán công khai trên các hội nhóm mạng xã hội, diễn đàn ngầm hoặc qua các “chợ đen” dữ liệu. Đáng chú ý, nhiều người dân vô tình trở thành “nguồn cung cấp dữ liệu” cho tội phạm khi: Tùy tiện cung cấp thông tin cá nhân khi đăng ký tài khoản trực tuyến; Nhấp vào các đường link lạ, cài đặt ứng dụng không rõ nguồn gốc; Tham gia các chương trình trúng thưởng, khảo sát giả mạo;...

Các đối tượng sử dụng nhiều chiêu trò tinh vi để thu thập dữ liệu cá nhân như: Giả mạo cơ quan, tổ chức uy tín (ngân hàng, công an, bưu điện…) để yêu cầu cung cấp thông tin; Tấn công lừa đảo (phishing) qua email, tin nhắn, mạng xã hội nhằm đánh cắp tài khoản; Cài cắm mã độc trong ứng dụng, file đính kèm để chiếm quyền truy cập thiết bị; Thu thập dữ liệu từ các nền tảng trực tuyến, sau đó tổng hợp, phân loại và rao bán.

Sau khi có được dữ liệu cá nhân, các đối tượng sử dụng vào nhiều mục đích vi phạm pháp luật như: Lừa đảo chiếm đoạt tài sản; Mạo danh vay tiền, tạo tài khoản; quấy rối, đe dọa, tống tiền;... Đây là đều là các hành vi vi phạm nghiêm trọng quy định của pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân, tiềm ẩn nhiều nguy cơ ảnh hưởng đến tình hình an ninh trật tự và uy tín của người bị thu thập, sử dụng trái phép dữ liệu cá nhân. 

Để chủ động phòng ngừa, Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao khuyến cáo mỗi người dân cần nâng cao ý thức bảo vệ dữ liệu cá nhân:

- Không cung cấp thông tin cá nhân, hình ảnh căn cước công dân, tài khoản ngân hàng, dữ liệu sinh trắc học cho người lạ hoặc các tổ chức, cá nhân không rõ nguồn gốc.

- Không truy cập, đăng nhập vào các đường link lạ, cảnh giác với tin nhắn, cuộc gọi bất thường.

- Không cho thuê, cho mượn, mua bán tài khoản ngân hàng, ví điện tử hoặc thông tin định danh cá nhân dưới bất kỳ hình thức nào.

- Chỉ cài đặt ứng dụng từ nguồn chính thống, kiểm tra kỹ quyền truy cập; sử dụng mật khẩu mạnh, xác thực 2 lớp cho các tài khoản quan trọng; thường xuyên kiểm tra, cập nhật bảo mật thiết bị.

- Khi phát hiện dấu hiệu bị lộ, lọt thông tin, cần kịp thời thông báo cho cơ quan chức năng để được hỗ trợ.

Mỗi người dân cần nâng cao tinh thần cảnh giác, ý thức bảo vệ thông tin cá nhân, chấp hành nghiêm các quy định của pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân; đồng thời tích cực phối hợp với lực lượng Công an trong việc phát hiện, tố giác các hành vi thu thập, mua bán, sử dụng trái phép dữ liệu cá nhân. Bảo vệ dữ liệu cá nhân không chỉ là trách nhiệm của cơ quan chức năng mà còn là trách nhiệm của mỗi công dân trong thời đại số, góp phần giữ vững an ninh trật tự, bảo vệ quyền lợi chính đáng của bản thân, gia đình và xã hội.

Phòng An ninh mạng và PCTP sử dụng CNC