Trong bối cảnh công nghệ số phát triển mạnh mẽ, mạng xã hội và các nền tảng trực tuyến đã trở thành công cụ phổ biến giúp con người giao tiếp, chia sẻ thông tin, hình ảnh và kết nối cộng đồng. Tuy nhiên, cùng với những tiện ích to lớn đó, hành vi đăng tải, chia sẻ hình ảnh, video, thông tin cá nhân của người khác hoặc của tổ chức khi chưa được sự đồng ý đang ngày càng phổ biến, tiềm ẩn nhiều nguy cơ xâm phạm quyền riêng tư, danh dự, nhân phẩm, thậm chí vi phạm pháp luật.

Ảnh minh họa (Ảnh ITN)

Theo quy định của Luật An ninh mạng năm 2018, Bộ luật Dân sự năm 2015 và Nghị định số 15/2020/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 14/2022/NĐ-CP), việc thu thập, sử dụng, công khai hình ảnh, thông tin cá nhân của người khác mà không có sự chấp thuận là hành vi vi phạm pháp luật. Tùy theo mức độ, người vi phạm có thể bị xử phạt hành chính, buộc gỡ bỏ thông tin, xin lỗi công khai hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự nếu gây hậu quả nghiêm trọng.

Cũng theo Điều 32, Bộ luật Dân sự năm 2015, quy định “Quyền của cá nhân đối với hình ảnh”, việc sử dụng hình ảnh của cá nhân phải được người đó đồng ý, việc sử dụng hình ảnh của người khác vì mục đích thương mại thì phải trả thù lao cho người có hình ảnh, trừ trường hợp có thoả thuận khác. Trường hợp đăng tải hình ảnh cá nhân vì lợi ích quốc gia, dân tộc hoặc hoạt động công cộng mà không làm tổn hại đến danh dự, nhân phẩm, uy tín của người có hình ảnh thì không cần có sự đồng ý của người có hình ảnh hoặc người đại diện theo pháp luật của họ. Việc sử dụng hình ảnh mà vi phạm thì người có hình ảnh có quyền yêu cầu Toà án xét xử.   

Trong trường hợp người đăng tải, chia sẻ thông tin, hình ảnh sai sự thật, xuyên tạc, vu khống, xúc phạm uy tín của cơ quan, tổ chức, danh dự, nhân phẩm của cá nhân; đăng tải, chia sẻ bí mật đời tư của cá nhân có thể bị xử phạt vi phạm hành chính từ 05 triệu đồng đến 15 triệu đồng (mức xử phạt đối với tổ chức vi phạm là từ 10 triệu đồng đến 30 triệu đồng), đồng thời buộc gỡ bỏ hình ảnh đăng tải vi phạm theo Nghị định số 15/2020/NĐ-CP ngày 03/02/2020 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bưu chính, viễn thông, tần số vô tuyến điện, công nghệ thông tin và giao dịch điện tử được sửa đổi, bổ sung một số điều tại Nghị định số 14/2022/NĐ-CP ngày 27/01/2022 của Chính phủ. Trường hợp đăng tải, chia sẻ thông tin, hình ảnh xúc phạm nghiêm trọng nhân phẩm, danh dự của người khác có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về “Tội làm nhục người khác” theo Điều 155 Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi bổ sung năm 2017).

Trong thực tế, không ít trường hợp người dùng mạng xã hội đã đăng tải hình ảnh của người khác, của cơ quan, tổ chức trong các sự kiện nội bộ, cuộc họp, hoạt động chuyên môn mà chưa được phép, dẫn đến hiểu nhầm, gây ảnh hưởng đến uy tín, hình ảnh cá nhân và tập thể. Đây là hành vi cần được nhận thức đúng và hạn chế tuyệt đối.

Để phòng ngừa, ngăn chặn các hành vi vi phạm pháp luật, xây dựng không gian mạng an toàn, lành mạnh và văn minh, Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao Công an tỉnh khuyến cáo, mỗi người sử dụng mạng xã hội cần cẩn trọng khi đăng tải, chia sẻ hình ảnh, video hoặc bất kỳ nội dung nào liên quan đến người khác. Trước khi bấm nút “chia sẻ”, hãy đảm bảo rằng chủ thể trong hình ảnh đã đồng ý, hoặc nội dung đó không vi phạm quyền riêng tư, không làm tổn hại đến danh dự, uy tín của cá nhân, tổ chức. Bên cạnh đó, cần kiểm chứng nguồn gốc, tính xác thực của thông tin trước khi đăng tải, tránh tiếp tay cho việc lan truyền nội dung sai lệch hoặc xâm phạm đời tư người khác./.

Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao