Đổi vài trăm USD ở tiệm vàng trước chuyến du lịch, bán lại ngoại tệ người thân gửi về cho điểm thu đổi “quen” - với nhiều người, đây có thể chỉ là những giao dịch bình thường, thuận tiện. Tuy nhiên, nếu thực hiện tại nơi không được phép thu đổi ngoại tệ hoặc mua bán trực tiếp giữa các cá nhân trái quy định, hành vi này có thể bị xử phạt hành chính, thậm chí bị tịch thu toàn bộ tang vật.

Theo Điều 13 Nghị định 70/2014/NĐ-CP, ngày 17/7/2014 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của pháp lệnh ngoại hối và pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của pháp lệnh ngoại hối quy định cá nhân thuộc những trường hợp sau được sử dụng ngoại tệ: Người cư trú, người không cư trú là cá nhân có ngoại tệ tiền mặt được quyền cất giữ, mang theo người, cho, tặng, thừa kế, bán cho tổ chức tín dụng được phép, chuyển, mang ra nước ngoài theo các quy định tại Nghị định này, thanh toán cho các đối tượng được phép thu ngoại tệ tiền mặt. Người cư trú là công dân Việt Nam được sử dụng ngoại tệ tiền mặt để gửi tiết kiệm ngoại tệ tại tổ chức tín dụng được phép, được rút tiền gốc, lãi bằng đồng tiền đã gửi.

Hành vi mua bán ngoại tệ trái phép có thể bị xem xét, xử lý theo quy định của pháp luật

Như vậy, việc sở hữu ngoại tệ không đồng nghĩa với việc cá nhân được tự do mua bán, trao đổi ngoại tệ với bất kỳ người nào hoặc tại bất kỳ địa điểm nào. Các nhu cầu mua, bán ngoại tệ cần được thực hiện đúng quy định, thông qua các tổ chức, địa điểm được phép.

Tuy nhiên trên thực tế, vì thói quen “nhanh gọn, tỷ giá nhỉnh hơn”, không ít người vẫn tìm đến tiệm vàng, điểm đổi tự do hoặc các hội nhóm trên mạng, và chỉ biết mình vi phạm khi bị lập biên bản.

Đáng chú ý, từ ngày 09/02/2026, Nghị định số 340/2025/NĐ-CP (thay thế Nghị định số 88/2019/NĐ-CP) nâng mạnh mức răn đe. Hành vi mua bán ngoại tệ giữa cá nhân với nhau hoặc tại tổ chức không được phép thu đổi: dưới 1.000 USD bị cảnh cáo; từ 1.000 đến dưới 10.000 USD phạt 10-20 triệu đồng; từ 10.000 đến dưới 100.000 USD phạt 20-30 triệu đồng; từ 100.000 USD trở lên phạt 80–100 triệu đồng. Từ ngưỡng 1.000 USD, toàn bộ số ngoại tệ hoặc tiền đồng liên quan bị tịch thu; tổ chức vi phạm bị phạt gấp đôi cá nhân. 

Trường hợp có dấu hiệu tội phạm (vận chuyển trái phép tiền tệ qua biên giới, rửa tiền), người vi phạm còn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự. 

Để không trở thành nạn nhân của hành vi trên, Công an tỉnh Ninh Bình khuyến cáo: Mọi nhu cầu ngoại tệ hợp pháp hãy thực hiện tại ngân hàng và tổ chức được cấp phép. Tuyệt đối không cung cấp thông tin cá nhân nhạy cảm như số tài khoản ngân hàng, dữ liệu sinh trắc học, hình ảnh căn cước công dân hoặc hộ chiếu cho người lạ qua điện thoại, tin nhắn hay mạng xã hội. Không mua bán ngoại tệ với cá nhân khác, không mua hộ hay đứng tên hộ, không tham gia hội nhóm đổi tiền trên mạng xã hội. Kịp thời tố giác vi phạm đến cơ quan Công an nơi gần nhất hoặc Ngân hàng Nhà nước chi nhánh khu vực.

Đừng để sự chủ quan, thiếu hiểu biết pháp luật hay ham chênh lệch tỷ giá biến một giao dịch tưởng như đơn giản thành hành vi vi phạm. Chủ động tìm hiểu quy định và lựa chọn đúng địa chỉ được phép giao dịch ngoại tệ là cách tốt nhất để bảo vệ tài sản, quyền lợi của chính mình và góp phần giữ gìn an ninh, an toàn trong hoạt động tiền tệ, ngân hàng./.

Phòng An ninh mạng và phòng chống tội phạm công nghệ cao