Thời gian gần đây, tình trạng các đối tượng giả danh lực lượng Công an để lừa đảo chiếm đoạt tài sản thông qua việc hỗ trợ đăng ký tài khoản định danh điện tử mức độ 2 cho trẻ em đang diễn biến phức tạp tại nhiều địa phương trên cả nước, trong đó có tỉnh Ninh Bình. 

Đặc biệt, lợi dụng thời điểm các trường học triển khai công tác tuyển sinh đầu cấp, hoàn thiện hồ sơ học sinh và nhu cầu tích hợp giấy tờ trên ứng dụng VNeID tăng cao, các đối tượng đã liên tục thay đổi phương thức, thủ đoạn nhằm đánh vào tâm lý lo lắng của phụ huynh để thực hiện hành vi phạm tội. 

Tại Ninh Bình, thời gian qua lực lượng Công an đã tiếp nhận phản ánh của nhiều người dân về việc bị các đối tượng gọi điện tự xưng là cán bộ Công an, cán bộ quản lý cư trú hoặc cán bộ hỗ trợ dịch vụ công trực tuyến yêu cầu cập nhật thông tin định danh điện tử cho con em. Một số trường hợp phụ huynh nhận được cuộc gọi thông báo dữ liệu căn cước của học sinh bị sai lệch, hồ sơ tuyển sinh chưa hợp lệ hoặc cần “xác thực gấp” để tránh ảnh hưởng đến việc dự thi, nhập học. Các đối tượng thường yêu cầu phụ huynh truy cập đường link lạ, cài đặt ứng dụng giả mạo hoặc cung cấp mã OTP nhằm chiếm đoạt tài khoản ngân hàng. Không chỉ tại Ninh Bình, nhiều địa phương trên cả nước cũng đã ghi nhận các vụ việc tương tự với thủ đoạn ngày càng tinh vi. Có trường hợp các đối tượng sử dụng hình ảnh, trang phục giống lực lượng Công an nhân dân để gọi video tạo lòng tin; thậm chí giả mạo cả số điện thoại cơ quan nhà nước nhằm đánh lừa nạn nhân. Sau khi dụ dỗ cài đặt ứng dụng giả mạo “dịch vụ công”, “hỗ trợ định danh điện tử” hoặc “đồng bộ dữ liệu dân cư”, các đối tượng bí mật chiếm quyền điều khiển điện thoại, thu thập thông tin cá nhân, dữ liệu sinh trắc học, mã OTP và thực hiện hành vi chuyển tiền khỏi tài khoản ngân hàng của bị hại.

Đáng chú ý, nhiều phụ huynh do lo sợ ảnh hưởng đến việc thi cử, tuyển sinh của con em nên đã mất cảnh giác, làm theo hướng dẫn của các đối tượng. Một số nạn nhân bị chiếm đoạt số tiền lớn chỉ trong thời gian ngắn sau khi cài đặt ứng dụng giả mạo hoặc cung cấp thông tin bảo mật. Đây là thủ đoạn mới nhưng đã xuất hiện tại nhiều tỉnh, thành phố, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến tình hình an ninh mạng và tài sản của người dân. 

Theo Nghị định số 69/2024/NĐ-CP của Chính phủ ban hành ngày 25/6/2024, có hiệu lực từ ngày 01/7/2024, quy định chi tiết về định danh và xác thực điện tử, trẻ em từ đủ 06 tuổi đến dưới 14 tuổi đã được cấp thẻ căn cước có thể đăng ký tài khoản định danh điện tử mức độ 2 (VNeID). Tuy nhiên, việc đăng ký bắt buộc phải được thực hiện trực tiếp tại cơ quan Công an để xác thực thông tin theo đúng quy định, tuyệt đối không thực hiện thông qua điện thoại, tin nhắn, mạng xã hội hay các đường link trực tuyến do người lạ cung cấp. Đồng thời, bố, mẹ hoặc người giám hộ hợp pháp của trẻ phải có tài khoản định danh điện tử mức độ 2 mới được thực hiện thủ tục đăng ký cho trẻ. 

Trước tình hình trên, Công an tỉnh Ninh Bình khuyến cáo người dân cần nâng cao cảnh giác và lưu ý một số nội dung sau:

Không tin tưởng các cuộc gọi, tin nhắn từ số lạ tự xưng là cán bộ Công an yêu cầu chuyển tiền để “kích hoạt”, “nâng cấp” hoặc “làm nhanh” tài khoản định danh điện tử. 

Không cung cấp thông tin cá nhân, giấy tờ tùy thân, mã OTP, thông tin tài khoản ngân hàng cho bất kỳ ai qua điện thoại hoặc mạng xã hội.

Không truy cập các đường link lạ, không cài đặt ứng dụng không rõ nguồn gốc. Ứng dụng VNeID là ứng dụng duy nhất của Bộ Công an, chỉ tải qua App Store đối với iPhone và Google Play đối với điện thoại Android. 

Khi nhận được thông tin liên quan đến hồ sơ học sinh, tuyển sinh hoặc định danh điện tử, phụ huynh cần chủ động liên hệ trực tiếp với nhà trường hoặc cơ quan Công an nơi gần nhất để xác minh.

Khi phát hiện các dấu hiệu nghi vấn bị lừa đảo, người dân cần nhanh chóng trình báo cơ quan Công an để được hướng dẫn xử lý, ngăn chặn kịp thời. Mỗi người dân cần chủ động cập nhật thông tin từ các nguồn chính thống, nâng cao ý thức cảnh giác nhằm bảo vệ tài sản của bản thân và gia đình, góp phần phòng ngừa hiệu quả tội phạm lừa đảo trên không gian mạng./.

Phòng Cảnh sát hình sự