Thời gian gần đây, thực trạng các tổ chức, cá nhân cho vay nặng lãi bất hợp pháp đang bủa vây và dụ dỗ các đối tượng là học sinh, sinh viên tại các nhà trường. Đây là vấn nạn nguy hiểm gây ra nhiều hệ lụy nghiêm trọng về tâm lý, gia đình và trật tự an toàn xã hội.

Hiện nay, xuất hiện rất nhiều ứng dụng cho vay tiền với thủ tục đơn giản, giải ngân nhanh, không cần thế chấp, chỉ với vài thao tác trên điện thoại, người vay đã có thể nhận tiền. Ngoài ra, thông qua các mối quan hệ, bạn bè , mang xã hội hoặc nơi công cộng, không khó để bắt gặp những lời mời gọi như “alo là có tiền”, “vay tiền 24h”. Lợi dụng tâm lý muốn có tiền nhanh, thiếu hiểu biết về tài chính, không ít bạn trẻ đã dễ dàng rơi vào “bẫy” vay lãi suất cao để phục vụ nhu cầu tiêu xài cá nhân như ăn chơi, mua sắm, độ xe, chơi game…

Ảnh minh họa

* Thực trạng diễn biến tại các nhà trường

- Nhắm vào các học sinh THPT và học sinh học nghề: Các đối tượng cho vay chủ yếu tập trung quanh các trường THPT, trung tâm giáo dục thường xuyên, và trường trung cấp nghề. Đây là nhóm tuổi thích thể hiện bản thân nhưng chưa tự chủ về kinh tế.

- Thành lập mạng lưới ngay trong trường: Các tổ chức cho vay thường dụ dỗ, lôi kéo một vài học sinh hư hỏng, ham chơi làm "đại lý". Những học sinh này sẽ giới thiệu bạn học cùng trường, cùng lớp vay tiền để hưởng hoa hồng.

- Số tiền vay nhỏ nhưng tăng số nhân: Ban đầu học sinh chỉ vay từ 2 đến 10 triệu đồng. Tuy nhiên, với mức lãi suất "cắt cổ" (khoảng 5.000đ - 10.000đ/triệu/ngày, tương đương 180% - 365%/năm), số nợ nhanh chóng nhân lên thành hàng chục, hàng trăm triệu đồng chỉ sau vài tháng.

- Sử dụng tài khoản học sinh để phạm tội: Một thực trạng nhức nhối khác là các đối tượng lừa đảo trả từ 200.000 - 500.000 đồng để dụ học sinh mở và cho thuê tài khoản ngân hàng. Việc này vô tình biến các em thành công cụ rửa tiền cho các tổ chức tín dụng đen.

* Dấu hiệu nhận biết học sinh đã dính vào tín dụng đen

Phụ huynh và giáo viên chủ nhiệm có thể nhận biết học sinh đang vướng vào nợ nần qua các biểu hiện bất thường sau:

- Tâm lý bất ổn: Học sinh liên tục lo lắng, hoảng loạn, giật mình, mất tập trung trong giờ học hoặc lén lút ra ngoài nghe điện thoại.

- Sa sút học tập và bỏ học: Học sinh bắt đầu trốn học, nghỉ học không lý do, sa sút học lực nghiêm trọng do áp lực bị đòi nợ bủa vây.

- Hành vi bất minh về tiền bạc: Thường xuyên mượn tiền bạn bè, thầy cô với lý do đóng học phí, mua tài liệu, hoặc có hành vi trộm cắp vặt tại lớp, tại nhà.

- Bị đối tượng lạ tiếp cận: Xuất hiện người lạ mặt đứng chờ ở cổng trường để đòi nợ hoặc gia đình, thầy cô nhận được các cuộc gọi, tin nhắn khủng bố đòi tiền. 
          Hệ lụy từ các khoản vay này không chỉ dừng lại ở áp lực tài chính mà còn kéo theo nhiều hệ quả nghiêm trọng như bỏ học, vi phạm pháp luật, gây mất an ninh trật tự tại địa phương. Đây là vấn đề đáng báo động, cần được các cấp, ngành và gia đình quan tâm, ngăn chặn kịp thời.

* Phòng Cảnh sát hình sự khuyến cáo:

Người dân, đặc biệt là học sinh, sinh viên, cần nâng cao cảnh giác trước các lời mời gọi vay tiền qua ứng dụng hoặc vay “nóng” không rõ nguồn gốc. Tuyệt đối không đăng ký vay qua app lạ, tờ rơi hoặc mạng xã hội, vay tiền để phục vụ các nhu cầu tiêu xài vượt quá khả năng tài chính. Khi có nhu cầu vay vốn, nên tìm đến các tổ chức tín dụng hợp pháp, được pháp luật bảo vệ hoặc chủ động tâm sự với cha mẹ, thầy cô khi gặp khó khăn tài chính.

Bên cạnh đó, gia đình và nhà trường cần tăng cường tăng cường tuyên truyền, phổ biến pháp luật về phòng chống "tín dụng đen". Quản lý chi tiêu, giáo dục kỹ năng quản lý tài chính cho con em và kịp thời phát hiện các dấu hiệu bất thường của học sinh. Từ đó giáo dục con em xây dựng lối sống lành mạnh, tránh xa các tệ nạn xã hội.

Phòng Cảnh sát hình sự