​80 năm đã trôi qua, kể từ khi vụ án tại địa chỉ số 7 phố Ôn Như Hầu, thành phố Hà Nội(12/7/1946-12/7/2026) được khám phá, nhưng những dấu ấn lịch sử và bài học kinh nghiệm quý báu từ vụ án vẫn còn nguyên giá trị sâu sắc. Đó là minh chứng  cho bản lĩnh, trí tuệ và tinh thần kiên quyết đấu tranh bảo vệ an ninh quốc gia của lực lượng An ninh nhân dân(ANND) nói chung, lực lượng Công an nhân dân (CAND) Việt Nam nói chung, đồng thời là động lực để các thế hệ cán bộ, chiến sĩ CAND hôm nay tiếp tục phát huy truyền thống vẻ vang, bảo vệ vững chắc an ninh quốc gia, giữ gìn tốt TTATXH trong mọi tình huống.

​Ngay sau khi tuyên bố độc lập, nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa đứng trước muôn vàn khó khăn “ngàn cân treo sợi tóc”, thù trong, giặc ngoài bắt tay nhau tìm cách thực hiện âm mưu thâm độc, bóp chết chính quyền cách mạng non trẻ, tước đoạt quyền tự do, độc lập cơ bản và thiêng liêng mà Nhân dân Việt Nam vừa giành được. Bối cảnh đất nước còn có nhiều xu hướng chính trị khác nhau, các đối tượng thù địch, phản động bên ngoài vẫn ráo riết hoạt động, triệt để lợi dụng tay sai để gây cơ sở, lực lượng ngầm, đồng thời chỉ đạo, dung dưỡng cho các thế lực phản cách mạng, Việt quốc, Việt cách, đẩy mạnh các hoạt động chống phá nhằm lật đổ chính quyền Nhân dân.

​Trước tình hình đó, nhiệm vụ của lực lượng CAND nói chung, lực lượng An ninh nhân dân nói riêng là đấu tranh làm thất bại âm mưu, hoạt động chống phá của  tình báo, gián điệp nước ngoài, bảo vệ vững chắc chính quyền cách mạng, trọng tâm là bóc gỡ gián điệp, phản động cài cắm vào các lực lượng cách mạng.

Lực lượng An ninh nhân dân lúc này tuy còn non trẻ, thiếu thốn về lực lượng, phương tiện, nhận thức nghiệp vụ còn sơ khai nhưng đã nỗ lực phát huy sức mạnh của quần chúng nhân dân, dựa vào Nhân dân để tổ chức các biện pháp công tác, chủ động, mưu trí, sáng tạo trong tổ chức đấu tranh, triệt phá các loại tình báo, gián điệp, phần tử cơ hội, phản động, chống phá chính quyền cách mạng.

​Kết quả, lực lượng ANND đã tiến hành đồng bộ các biện pháp công tác, tổ chức bóc gỡ, tiêu diệt hàng trăm đối tượng gián điệp, phản cách mạng cài cắm vào hòngkhống chế chính quyền, đoàn thể ở các địa phương như Hà Nội, Hải Phòng, Lào Cai, Yên Bái, Lạng Sơn, Vĩnh Yên... Tận dụng cao trào cách mạng để phá án, tấn công vào tận sào huyệt địch, tổ chức xét xử công khai, vạch mặt cả bọn cướp nước và bè lũ bán nước, làm thất bại tất cả âm mưu của thực dân câu kết với phản cách mạng hòng cướp chính quyền, đồng thời củng cố vị thế, nâng cao uy tín chính quyền cách mạng và Mặt trận Việt Minh trong quần chúng nhân dân.

​Sau khi quân Tưởng rút về nước, một số đối tượng ở lại làm tay sai cho thực dân hòng tiếp tục tập hợp lực lượng chống phá chính quyền cách mạng. Chúng lập ra Quốc Dân đảng Việt Nam (hợp nhất Việt Nam Quốc Dân đảng với Đại Việt Quốc Dân đảng) do tên Vũ Hồng Khanh làm đảng trưởng, tên Trương Tử Anh làm Ủy viên thường vụ. Chúng đã liên lạc với thực dân Pháp, tổ chức các lực lượng vũ trang với những tên gọi “Thần lôi đoàn”, “Thiết Huyết đoàn”, ‘Hùm xám” để bắt cóc, tống tiền, ám sát cán bộ, nhân dân, gây không khí căng thẳng khắp nơi. Tại Hà Nội, chúng có 41 trụ sở gồm cơ quan trung ương, cơ quan ngôn luận, nhà in...

​Đầu tháng 4/1946, các trinh sát chính trị Sở Công an Bắc bộ thu được nguồn tin về sự câu kết hoạt động phản cách mạng giữa bọn Đại Việt Quốc Dân đảng và thực dân Pháp. Tháng 5/1946, đội trinh sát đặc biệt đã nắm được thông tin bí mật, sẽ có đảo chính vào tháng 7/1946.Từ cơ sở đó, lực lượng ANND nói riêng, lực lượng CAND đã có căn cứ, tài liệu, tiếp tục thu thập chứng cứ để đấu tranh, làm rõ…

​​

Nhà số 7 phố Ôn Như Hầu (ảnh Tư liệu)

​Sau thời gian điều tra, củng cố chứng cứ, Quyền Chủ tịch nước Huỳnh Thúc Kháng ra lệnh cho lực lượng Công an tiến công truy quét bọn Quốc Dân đảng. Ngay sáng sớm 12/7/1946, Nha Công an Trung ương và Sở Công an Bắc bộ đã điều động gần 200 trinh sát, Công an xung phong và 1 trung đội tự vệ, phối hợp đồng loạt khám xét các trụ sở của Quốc Dân đảng ở Hà Nội.

Tại số 7 phố Ôn Như Hầu, mặc dù ban đầu gặp khó khăn, tuy nhiên với tinh thần mưu trí, dũng cảm, các trinh sát của ta đã mưu trí bắt sống bọn đầu sỏ. Trước khi tiến hành bắt giữ, chúng ta đã có nhiều tài liệu về những tội ác các đối tượng cầm đầu và đồng bọn về nhiều vụ tống tiền, bắt cóc, âm mưu giết người, cướp của. Khi bị bắt, đối tượng cầm đầu đã phải cúi đầu nhận tội.

​Tấn công vào lúc sáng sớm khi các đối tượng chưa kịp trở tay và không kịp cầu cứu quân Pháp chi viện là một quyết định sáng suốt và mưu trí của các đồng chí lãnh đạo Nha Công an Trung ương lúc bấy giờ. Tại nhà số 7 phố Ôn Như Hầu, ta còn kịp thời cứu được một sốngười dân.

​Tại hồ Thiền Quang, các đối tượng đã dùng vũ khíbắn lại tự vệ và Công an ta  kịch liệt, nhưng cuối cùng đã hoàn toàn phải quy phục dưới ý chí quyết tâm của lực lượng vây bắt. Khám xét khẩn cấp, lực lượng An ninh đã tìm thấy xác 6 người bị  chôn trong vườn, chưa kể xác những người đã bị các đối tượng vứt xuống hồ Hale, nay là hồ Thiền Quang, Hà Nội.

​Rất nhiều các loại tài liệu phản động, dụng cụ làm bạc giả, dụng cụ tra tấn, thuốc mê… đã được thu giữ. Một số trụ sở của như tại số 42 Hale, Hàng Đẫy, Đỗ Hữu Vỵ, 80 Quán Thánh..., tổng cộng 41 địa điểm là trụ sở công khai và bí mật của Quốc Dân đảng đều bị lực lượng ANND phối hợp các lực lượng khác bao vây khám xét, lực lượng của ta đã bắt gần 300 đối tượng, đập tan hoàn toàn âm mưu  đảo chính.

​Đồng loạt sau đó, Công an các địa phương, dưới sự chỉ đạo trực tiếp của Nha Công an Trung ương đã tổ chức trấn áp bọn Quốc Dân đảng phản động trên toàn quốc và đón lõng bọn Quốc Dân đảng từ Hà Nội chạy về. Song song với việc trấn áp, lực lượng An ninh đã tổ chức triển lãm những bằng chứng tội ác của Quốc Dân đảng ngay tại số 7 phố Ôn Như Hầu. Hàng vạn đồng bào Hà Nội đã tới xem trong mấy ngày, để thấy rõ tội ác dã man và bộ mặt giả dối của các đối tượng. Cuộc triển lãm không những gây tiếng vang mà còn là biện pháp tuyên truyền sinh động, góp phần nâng cao giác ngộ chính trị của quần chúng nhân dân.

​Phá tan vụ án tại số 7 phố Ôn Như Hầu không chỉlàm thất bại âm mưu đảo chính vào ngày 14/7 của thực dân Pháp câu kết với Quốc Dân đảng mà thông qua đó giúp lực lượng của ta tiến hành truy quét, trấn áp bọn Quốc Dân đảng tại Hà Nội và các địa phương khác, làm tan rã lực lượng tình báo, gián điệp, phản động lúc bấy giờ, góp phần giữ vững chính quyền cách mạng non trẻ trong thời điểm lịch sử đặc biệt khó khăn, tiếp tục khẳng định bản lĩnh, trí tuệ, tinh thần mưu trí, quyết đoán của lực lượng An ninh nhân dân Việt Nam.

​80 năm nhìn lại, vụ án tại số 7 phố Ôn Như Hầu,chúng ta càng thêm tự hào về truyền thống anh hùng, mưu trí, sáng tạo của lực lượng An ninh nhân dân Việt Nam. Dòng chảy lịch sử đã lùi xa, nhưng những bài học từ chiến công ấy vẫn còn nguyên giá trị, soi sáng cho công tác bảo vệ an ninh quốc gia hôm nay và mai sau. Đó cũng là động lực để mỗi cán bộ, chiến sĩ Công an nhân dân nói chung, CBCS lực lượng ANND nói riêngkhông ngừng rèn luyện bản lĩnh, nâng cao trình độ nghiệp vụ, tiếp bước các thế hệ đi trước, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao, xứng đáng với niềm tin yêu của Đảng, Nhà nước và Nhân dân.

​Lê Phượng, Phòng Công tác chính trị (Bài viết có sử dụng thêm tư liệu của đồng nghiệp)