Vừa qua, Văn phòng Chính phủ có Thông báo kết luận Phiên họp lần thứ ba của Ủy ban Quốc gia về chuyển đổi số. Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính nhấn mạnh, chuyển đổi số phải là công cụ quan trọng trong xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ, gắn với chủ động, tích cực hội nhập quốc tế sâu rộng, thực chất, hiệu quả.

Lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm của chuyển đổi số

Theo kết luận của Thủ tướng Chính phủ, chuyển đổi số phải góp phần thiết thực vào quá trình phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội, thúc đẩy đổi mới công nghệ, đa dạng hóa thị trường, chuỗi cung ứng, sản phẩm và nâng cao chất lượng sản phẩm. Đây cũng là một trong những công cụ quan trọng để tăng cường năng lực tự chủ của nền kinh tế, đồng thời nâng cao khả năng thích ứng, cạnh tranh và hội nhập quốc tế.

Trong quá trình triển khai, các bộ, ngành, địa phương cần phát huy tinh thần đoàn kết, chia sẻ, nhất là trước những khó khăn, thách thức. Thủ tướng yêu cầu khắc phục tư duy cục bộ, tình trạng cát cứ thông tin, số liệu, dữ liệu; tăng cường kết nối, chia sẻ và khai thác hiệu quả các nguồn dữ liệu phục vụ công tác quản lý, chỉ đạo, điều hành và phát triển kinh tế - xã hội. Cùng với đó, chuyển đổi số đòi hỏi tư duy đổi mới, tầm nhìn chiến lược, sự chủ động và sáng tạo của từng bộ, ngành, địa phương, cơ quan, tổ chức và cá nhân. Quá trình này không chỉ dừng lại ở việc đầu tư hạ tầng công nghệ, xây dựng phần mềm hay hình thành các cơ sở dữ liệu mà phải tạo ra những giá trị cụ thể, thiết thực, dễ tiếp cận đối với người dân và doanh nghiệp.

Mục tiêu cuối cùng là để người dân, doanh nghiệp được thụ hưởng các dịch vụ công và tiện ích xã hội thuận tiện hơn, nhanh hơn, hiệu quả hơn; từng bước hình thành thói quen sử dụng các dịch vụ trực tuyến. Các cơ quan chức năng cần tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn, hỗ trợ để người dân chủ động tiếp cận các nền tảng số, dịch vụ số, qua đó thúc đẩy hình thành công dân số và xã hội số.

Thủ tướng yêu cầu huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực cho chuyển đổi số, phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị, cộng đồng doanh nghiệp và người dân. Chuyển đổi số cần được triển khai trên tất cả các ngành, lĩnh vực nhưng phải xác định rõ trọng tâm, trọng điểm, tránh đầu tư dàn trải, lãng phí. Việc tổ chức thực hiện cần theo hướng dễ làm trước, khó làm sau; từ thấp đến cao, từ nhỏ đến lớn, từ đơn giản đến phức tạp, bảo đảm phù hợp với điều kiện thực tế và mang lại hiệu quả cụ thể. Đặc biệt, phải khắc phục tình trạng triển khai mang tính hình thức, “nói nhiều, làm ít”, đầu tư nhiều nhưng hiệu quả khai thác chưa tương xứng.

Theo đó, không để xảy ra tình trạng có nhiều dịch vụ công trực tuyến nhưng người dân sử dụng ít; nhiều nền tảng, cơ sở dữ liệu được xây dựng nhưng tính đồng bộ, liên thông còn thấp. Các bộ, ngành, địa phương phải xây dựng cơ chế chia sẻ, dùng chung, khai thác hiệu quả dữ liệu; đồng thời tiếp tục bố trí nguồn lực phù hợp để hoàn thiện, nâng cấp các hệ thống.

Quá trình chuyển đổi số cũng phải bảo đảm hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, người dân và doanh nghiệp. Công tác truyền thông cần được coi trọng nhằm nâng cao nhận thức, tạo sự đồng thuận xã hội và thúc đẩy sự tham gia chủ động của người dân, doanh nghiệp vào tiến trình chuyển đổi số.

Đẩy mạnh kết nối dữ liệu, phát triển hạ tầng và các nền tảng số dùng chung

Để nâng cao hiệu quả chuyển đổi số trong thời gian tới, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu Bộ trưởng các bộ, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ và Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương tiếp tục phát huy vai trò, trách nhiệm người đứng đầu; chủ động, quyết liệt chỉ đạo, tổ chức triển khai và bố trí nguồn lực thực hiện các nhiệm vụ chuyển đổi số thuộc phạm vi quản lý.

Các bộ, ngành, địa phương cần tăng cường kỷ luật, kỷ cương hành chính; khẩn trương xây dựng, ban hành hoặc trình cấp có thẩm quyền ban hành các văn bản quy phạm pháp luật phục vụ chuyển đổi số; tập trung thực hiện hiệu quả các nhiệm vụ trọng tâm được giao, nhất là các nhiệm vụ còn chậm tiến độ.

Việc xây dựng Chính phủ số, kinh tế số và xã hội số phải được triển khai đồng bộ, thực chất ở tất cả các cấp, các ngành, lĩnh vực. Trong đó, một trong những nhiệm vụ quan trọng là đẩy nhanh kết nối các nền tảng dùng chung; xây dựng, nâng cấp các hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu quốc gia và cơ sở dữ liệu chuyên ngành.

Các hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu cần được kết nối, chia sẻ với Trung tâm thông tin, chỉ đạo điều hành của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, hướng tới hình thành hệ thống thông tin phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành dựa trên dữ liệu theo thời gian thực, bảo đảm thông tin đồng bộ, nhất quán và chính xác.

Song song với phát triển dữ liệu, các bộ, ngành, địa phương phải tập trung rà soát, đánh giá an toàn thông tin, an ninh mạng; triển khai đầy đủ các giải pháp bảo vệ hệ thống thông tin và cơ sở dữ liệu, hạn chế nguy cơ lộ, lọt thông tin. Công tác số hóa, xây dựng cơ sở dữ liệu phục vụ quản lý, khai thác, chỉ đạo, điều hành cần tiếp tục được đẩy mạnh. Đối với các địa phương, cần lựa chọn những nền tảng số có khả năng trực tiếp giải quyết các vấn đề của người dân, doanh nghiệp và phục vụ phát triển kinh tế - xã hội để ưu tiên triển khai. Hoạt động của các Tổ công nghệ số cộng đồng phải được tổ chức hiệu quả hơn, trở thành lực lượng hỗ trợ, hướng dẫn người dân tiếp cận, sử dụng các nền tảng số và dịch vụ công trực tuyến.

Thủ tướng cũng yêu cầu tập trung phát triển, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực phục vụ chuyển đổi số; chú trọng đào tạo đội ngũ có đủ năng lực vận hành, quản lý các hệ thống thông tin và bảo đảm an ninh, an toàn dữ liệu. Đồng thời, tăng cường hợp tác quốc tế, trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm trong chuyển đổi số để lựa chọn, tiếp thu các mô hình, giải pháp phù hợp.

Bộ Thông tin và Truyền thông chỉ đạo triển khai kết nối Mạng truyền số liệu chuyên dùng của các cơ quan Đảng, Nhà nước đến các xã chưa được kết nối (còn 3% xã), phấn đấu hoàn thành kết nối 100% xã trên toàn quốc trong Quý III/2022. Cùng các tập đoàn, doanh nghiệp công nghệ thông tin đầu tư triển khai hạ tầng số để đáp ứng nhu cầu chuyển đổi số, trong đó chú trọng nâng cao tốc độ mạng băng rộng cố định, mạng băng rộng di động.

Cùng với đó, Bộ Công an tiếp tục chủ trì, phối hợp với Văn phòng Chính phủ và các bộ, ngành, địa phương triển khai hiệu quả Đề án phát triển ứng dụng dữ liệu về dân cư, định danh và xác thực điện tử phục vụ chuyển đổi số; thúc đẩy khai thác hiệu quả dữ liệu dân cư, tạo nền tảng quan trọng cho cung cấp dịch vụ công, phát triển Chính phủ số, kinh tế số và xã hội số.

Việc triển khai đồng bộ các nhiệm vụ trên được kỳ vọng sẽ tạo chuyển biến rõ nét trong quá trình chuyển đổi số quốc gia, đưa dữ liệu và công nghệ số trở thành nguồn lực quan trọng phục vụ quản trị, phát triển kinh tế - xã hội, đồng thời mang lại nhiều tiện ích thiết thực hơn cho người dân và doanh nghiệp.