Từ ngày 1/7/2026, Luật Thi hành tạm giữ, tạm giam và cấm đi khỏi nơi cư trú do Bộ Công an chủ trì soạn thảo trình Quốc hội thông qua chính thức có hiệu lực thi hành. Luật gồm 12 chương, 74 điều, là cơ sở pháp lý quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả công tác thi hành các biện pháp ngăn chặn trong tố tụng hình sự, góp phần bảo đảm quyền con người, quyền công dân theo quy định của Hiến pháp, đồng thời đáp ứng yêu cầu đấu tranh phòng, chống tội phạm trong tình hình mới.

Luật thi hành tạm giữ, tạm giam và cấm đi khỏi nơi cư trú có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2026

Một trong những điểm mới nổi bật của Luật là đã bổ sung quy định về thi hành biện pháp ngăn chặn cấm đi khỏi nơi cư trú, tạo hành lang pháp lý đầy đủ, thống nhất cho việc tổ chức thực hiện trên thực tế.

Theo đó, Luật Thi hành tạm giữ, tạm giam và cấm đi khỏi nơi cư trú quy định cụ thể trình tự, thủ tục gửi lệnh cấm đi khỏi nơi cư trú và phổ biến quyền, nghĩa vụ của người bị áp dụng biện pháp này; quy định việc tổ chức thi hành lệnh cấm đi khỏi nơi cư trú; trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan trong quá trình quản lý, giám sát người bị cấm đi khỏi nơi cư trú.

Đáng chú ý, Luật đã quy định rõ nhiệm vụ, quyền hạn của Ủy ban nhân dân cấp xã và đơn vị quân đội được giao quản lý, theo dõi người bị cấm đi khỏi nơi cư trú. Đây là cơ sở để chính quyền địa phương và các đơn vị liên quan thực hiện tốt công tác quản lý, giám sát, phối hợp với cơ quan tiến hành tố tụng, bảo đảm người bị áp dụng biện pháp ngăn chặn chấp hành nghiêm các quy định của pháp luật.

Bên cạnh đó, Luật cũng quy định đầy đủ quyền và nghĩa vụ của người bị cấm đi khỏi nơi cư trú, bảo đảm việc thực hiện biện pháp ngăn chặn đúng quy định của pháp luật, đồng thời tạo điều kiện để người bị áp dụng biện pháp vẫn được bảo đảm các quyền, lợi ích hợp pháp trong học tập, lao động, sinh hoạt theo quy định.

Để phù hợp với thực tiễn, Luật Thi hành tạm giữ, tạm giam và cấm đi khỏi nơi cư trú đã bổ sung các quy định về giải quyết trường hợp người bị cấm đi khỏi nơi cư trú có nhu cầu vắng mặt tại nơi cư trú; giải quyết khi có sự thay đổi nơi cư trú, nơi làm việc, nơi lao động hoặc nơi học tập. Các quy định này góp phần bảo đảm tính linh hoạt trong quá trình áp dụng biện pháp ngăn chặn, đồng thời vẫn bảo đảm yêu cầu quản lý của cơ quan có thẩm quyền.

Đối với các trường hợp vi phạm nghĩa vụ trong thời gian bị cấm đi khỏi nơi cư trú, Luật quy định cụ thể về việc xử lý, làm căn cứ để cơ quan có thẩm quyền xem xét áp dụng các biện pháp theo quy định của pháp luật tố tụng hình sự.

Việc ban hành Luật Thi hành tạm giữ, tạm giam và cấm đi khỏi nơi cư trú là bước hoàn thiện quan trọng trong hệ thống pháp luật về thi hành các biện pháp ngăn chặn, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý Nhà nước, bảo đảm sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan, tổ chức trong quá trình tổ chức thi hành, đồng thời bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của tập thể, cá nhân theo quy định của pháp luật.

Lực lượng Công an tỉnh Ninh Bình cũng tăng cường công tác phối hợp, đề nghị các cơ quan, đơn vị, chính quyền địa phương, cán bộ, đảng viên và Nhân dân tích cực tìm hiểu, nghiên cứu các quy định của Luật; nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, phối hợp với lực lượng Công an và các cơ quan có thẩm quyền trong việc quản lý, giám sát, giáo dục người bị áp dụng biện pháp cấm đi khỏi nơi cư trú, góp phần giữ vững an ninh, trật tự, phục vụ nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh./.

Hồng Sâm