Hiện nay, trên địa bàn tỉnh Ninh Bình có khoảng 1.200 doanh nghiệp đang hoạt động trong các khu công nghiệp, trong đó phần lớn là doanh nghiệp sản xuất, gia công hàng hóa xuất khẩu. Trong quá trình sản xuất, các doanh nghiệp phát sinh lượng lớn nguyên liệu, vật tư dư thừa, hàng hóa lỗi, hỏng, phế liệu, phế phẩm có giá trị tái sử dụng. Đây là nguồn tài sản có giá trị kinh tế, đồng thời cũng là lĩnh vực tiềm ẩn nhiều nguy cơ vi phạm pháp luật nếu không được quản lý, xử lý đúng quy định.

Thời gian qua, đa số doanh nghiệp đã chấp hành nghiêm các quy định của pháp luật về quản lý, xử lý phế liệu, phế phẩm. Tuy nhiên, qua công tác nắm tình hình, lực lượng Công an phát hiện vẫn còn một số tồn tại, vi phạm tiềm ẩn nguy cơ phát sinh các vụ việc phức tạp về an ninh, trật tự.

Một số doanh nghiệp có biểu hiện liên kết với đơn vị thu mua để bán nguyên liệu, vật tư dư thừa, hàng hóa lỗi, hỏng thuộc định mức hao hụt nhưng không lập chứng từ, không xuất hóa đơn giá trị gia tăng, không kê khai, hạch toán nhằm trốn thuế. Bên cạnh đó, tại một số doanh nghiệp, người được giao quản lý phế liệu lợi dụng chức vụ, quyền hạn để thông đồng với đơn vị thu mua, kê khai không đúng chủng loại, số lượng, đơn giá phế liệu bán ra nhằm chiếm đoạt tiền của doanh nghiệp.

Đáng chú ý, trong quá trình sơ hủy, tiêu hủy nguyên liệu, vật tư dư thừa ngoài định mức hoặc xử lý máy móc, thiết bị hư hỏng, không còn nhu cầu sử dụng, một số cá nhân đã cấu kết với đơn vị xử lý để giảm số lượng, đơn giá phế liệu thu hồi, cân đối chi phí xử lý nhằm triệt tiêu doanh thu, giảm nghĩa vụ thuế và chia nhau khoản chênh lệch bất hợp pháp. 

Việc thu gom, xử lý phế liệu trong một số Khu công nghiệp còn tồn tại hạn chế

Các hành vi nêu trên không chỉ gây thất thu ngân sách Nhà nước, ảnh hưởng đến môi trường đầu tư, kinh doanh lành mạnh mà còn có thể bị xử lý hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự nếu đủ yếu tố cấu thành tội phạm.

Để phòng ngừa vi phạm, Công an tỉnh Ninh Bình khuyến nghị: (1) Các cơ quan chức năng tăng cường công tác quản lý Nhà nước trên lĩnh vực hải quan, thuế; đẩy mạnh kiểm tra sau thông quan, kiểm tra báo cáo quyết toán nguyên vật liệu nhập khẩu, việc kê khai, quản lý và xử lý phế liệu, phế phẩm của doanh nghiệp, kịp thời phát hiện, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm (2) Các doanh nghiệp chấp hành nghiêm quy định của pháp luật về quản lý, xử lý nguyên liệu, vật tư dư thừa, hàng hóa lỗi, hỏng, máy móc, thiết bị không còn nhu cầu sử dụng; thực hiện đầy đủ việc lập chứng từ, xuất hóa đơn, hạch toán kế toán, kê khai thuế và thực hiện đúng, đủ nghĩa vụ tài chính đối với Nhà nước (3) Chủ động xây dựng cơ chế kiểm tra, giám sát nội bộ; phân định rõ trách nhiệm của từng bộ phận, cá nhân; thường xuyên kiểm tra, đối chiếu số liệu nhằm kịp thời phát hiện, ngăn chặn các hành vi lợi dụng sơ hở trong quản lý để cấu kết với đơn vị thu mua, xử lý phế liệu thực hiện hành vi trốn thuế, chiếm đoạt tài sản của doanh nghiệp. (4) Các đơn vị thu mua, xử lý phế liệu, phế phẩm thực hiện đúng các hợp đồng đã ký kết; cạnh tranh lành mạnh, công khai, minh bạch; tuyệt đối không cấu kết với tổ chức, cá nhân để thực hiện các hành vi gian lận, trốn thuế, trục lợi; đồng thời chấp hành nghiêm các quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường và xử lý chất thải trong sản xuất công nghiệp.

Việc quản lý chặt chẽ hoạt động xử lý phế liệu, phế phẩm không chỉ góp phần bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp mà còn phòng ngừa thất thu ngân sách, bảo đảm môi trường đầu tư, kinh doanh minh bạch, lành mạnh và giữ vững an ninh, trật tự trên địa bàn tỉnh.

Thu Huyền, Phòng An ninh kinh tế