Ngày 31/7/2026, UBND tỉnh Ninh Bình ban hành Kế hoạch số 267/KH-UBND thực hiện Chiến lược phát triển, ứng dụng năng lượng nguyên tử vì mục đích hòa bình đến năm 2035, tầm nhìn đến năm 2050 trên địa bàn tỉnh, với trọng tâm là y tế, công nghiệp, nông nghiệp, tài nguyên và môi trường.

Kế hoạch này nhằm cụ thể hóa Quyết định số 438/QĐ-TTg ngày 16/3/2026 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chiến lược phát triển, ứng dụng năng lượng nguyên tử (NLNT) vì mục đích hòa bình. Tỉnh hướng tới mở rộng ứng dụng bức xạ và đồng vị phóng xạ để nâng cao năng suất, chất lượng trong sản xuất và dịch vụ, chăm sóc sức khỏe người dân, bảo vệ môi trường, đồng thời bảo đảm an toàn bức xạ, an ninh nguồn phóng xạ, góp phần vào tăng trưởng kinh tế xanh.

Đến năm 2030, tỉnh phát triển mạng lưới điện quang, y học hạt nhân và ung bướu - xạ trị tại các bệnh viện hoạt động trên địa bàn, đạt bình quân 10 máy CT/triệu dân, 0,3 máy xạ hình/triệu dân, 0,5 máy xạ trị gia tốc/triệu dân và 0,5 máy chụp can thiệp mạch DSA/triệu dân. Cùng với đó, 50% cơ sở tuyến chuyên môn cơ bản có máy chụp X-quang vú. Tỉnh thúc đẩy hợp tác với 02 bệnh viện tuyến Trung ương đóng trên địa bàn để tiếp nhận chuyển giao các kỹ thuật chuyên sâu về bức xạ trong chẩn đoán, điều trị.

Cùng mốc 2030, kỹ thuật bức xạ được đẩy mạnh trong chiếu xạ công nghiệp, kiểm tra không phá hủy (NDT), kỹ thuật đánh dấu và soi chiếu phục vụ giám định chất lượng công trình hạ tầng cùng hoạt động xuất nhập khẩu, đồng thời mở rộng sang quan trắc tài nguyên, quản lý nguồn nước và bảo vệ môi trường. Cơ sở dữ liệu quản lý nhà nước về an toàn bức xạ và hạt nhân được số hóa đầy đủ, 100% cơ sở bức xạ hoặc có hoạt động ứng dụng NLNT được quản lý trên nền tảng số. Tỉnh xây dựng trạm quan trắc và cảnh báo phóng xạ môi trường tại địa phương, đào tạo đội ngũ nhân lực chuyên trách ở ba nhóm: quản lý nhà nước, y tế và hỗ trợ kỹ thuật.

Đến năm 2035, y học bức xạ của tỉnh đặt mục tiêu đạt trình độ tiên tiến với 15 thiết bị CT/triệu dân và 100% cơ sở y tế sử dụng X-quang kỹ thuật số. Trong nông nghiệp, tỉnh phấn đấu dùng đột biến phóng xạ chọn tạo thêm từ 2 - 3 giống cây trồng chủ lực có khả năng thích ứng cao với biến đổi khí hậu. Công nghệ bức xạ và đồng vị phóng xạ được ứng dụng sâu rộng trong nghiên cứu quan trắc khí tượng thủy văn, thủy sản, tài nguyên nước, kiểm soát ô nhiễm và chế biến khoáng sản theo mô hình kinh tế tuần hoàn. Cũng trong giai đoạn này, tỉnh lựa chọn địa điểm cơ sở lưu giữ, xử lý và chôn cất chất thải phóng xạ, bảo đảm hệ thống cảnh báo phóng xạ môi trường hoạt động xuyên suốt.

Ngành Y tế đẩy mạnh ứng dụng kỹ thuật bức xạ và đồng vị phóng xạ trong chẩn đoán, điều trị bệnh, khuyến khích các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh tiếp nhận những kỹ thuật tiên tiến như PET/CT, SPECT/CT. Nguồn nhân lực bác sỹ, nhà vật lý y khoa, kỹ thuật y được đào tạo cho cả ba chuyên ngành điện quang, y học hạt nhân và xạ trị. Song song, tỉnh tăng cường kiểm soát chiếu xạ nghề nghiệp cho nhân viên bức xạ, chiếu xạ công chúng và chiếu xạ y tế.

Trong công nghiệp, tỉnh khuyến khích doanh nghiệp đưa công nghệ bức xạ vào các ngành kinh tế - kỹ thuật quan trọng như dầu khí, hóa chất, giao thông, xây dựng, thăm dò và khai thác khoáng sản, năng lượng, xử lý chất thải. Kế hoạch cũng mở hướng thương mại hóa các chế phẩm, vật liệu tạo ra bằng công nghệ bức xạ — đặc biệt là vật liệu thân thiện môi trường — để thay thế các vật liệu có hại, đồng thời đưa doanh nghiệp trên địa bàn tham gia chuỗi cung ứng và sử dụng thiết bị ghi đo bức xạ sản xuất trong nước.

Kỹ thuật bức xạ và đồng vị phóng xạ đi vào nông nghiệp qua chọn tạo giống cây trồng, vật nuôi, bảo quản nông sản sau thu hoạch, kiểm soát dịch bệnh và sản xuất chế phẩm sinh học. Ở lĩnh vực tài nguyên và môi trường, công nghệ bức xạ phục vụ điều tra, đánh giá, thăm dò khoáng sản, tài nguyên nước, nghiên cứu sa bồi cửa sông, bến cảng, lòng hồ, đánh giá an toàn đê, đập và dự báo, phòng ngừa thiên tai.

Tỉnh hoàn thiện mạng lưới quan trắc, cảnh báo phóng xạ môi trường cấp tỉnh và vận hành chức năng giám sát, điều hành, ứng phó sự cố bức xạ, hạt nhân thông qua hệ thống tiếp nhận, phân tích dữ liệu quan trắc. Lực lượng Công an và Quân sự phối hợp xây dựng hệ thống an ninh hạt nhân nhiều lớp nhằm phòng ngừa, phát hiện và ứng phó kịp thời với các nguy cơ trên địa bàn.

Sở Khoa học và Công nghệ là cơ quan đầu mối triển khai Kế hoạch, đồng thời xây dựng, cập nhật Kế hoạch ứng phó sự cố bức xạ và hạt nhân cấp tỉnh, tổ chức huấn luyện, diễn tập định kỳ. Sở Y tế chủ trì phát triển ứng dụng bức xạ trong khám, chữa bệnh; Sở Nông nghiệp và Môi trường phụ trách lĩnh vực nông nghiệp, tài nguyên, môi trường; Sở Công Thương thúc đẩy ứng dụng trong sản xuất công nghiệp; Sở Xây dựng chủ trì ứng dụng kiểm tra không phá hủy kết cấu hạ tầng, chất lượng vật liệu và cấu trúc công trình.

Tỉnh ưu tiên ngân sách địa phương cho hạ tầng kỹ thuật, nghiên cứu và đào tạo, đồng thời đa dạng hóa vốn đầu tư từ vay ưu đãi, tư nhân và hình thức đối tác công - tư. Các chính sách ưu đãi đặc thù về đất đai, thuế sẽ được nghiên cứu để thu hút nhà đầu tư chiến lược trong lĩnh vực NLNT.

Tỉnh tổ chức thông tin, tuyên truyền theo Quyết định số 119/QĐ-TTg ngày 16/01/2026 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án “Thông tin, tuyên truyền về phát triển, ứng dụng năng lượng nguyên tử phục vụ phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn đến năm 2035”. Nội dung về lợi ích của ứng dụng NLNT được truyền tải qua website, kênh hành chính công Ninh Bình trên TikTok, Facebook, Zalo và lồng ghép vào chương trình ngoại khóa tại các cấp học trên địa bàn.

Danh mục kèm theo Kế hoạch xác định 15 nhiệm vụ với lộ trình kéo dài từ năm 2026 đến năm 2035, trong đó mạng lưới quan trắc và cảnh báo phóng xạ môi trường được xây dựng trong giai đoạn 2027 - 2030. Tầm nhìn đến năm 2050, năng lượng nguyên tử trở thành một thành phần quan trọng trong cơ cấu kinh tế - kỹ thuật của tỉnh, với hạ tầng kỹ thuật hiện đại và nguồn nhân lực chất lượng cao làm nền tảng cho mọi hoạt động ứng dụng bức xạ và an toàn hạt nhân.

Xem toàn văn Kế hoạch số 267/KH-UBND tại đây.