Tình trạng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ trên không gian mạng và trong hoạt động thương mại điện tử đang diễn biến phức tạp với nhiều thủ đoạn tinh vi, gây ảnh hưởng đến doanh nghiệp, người tiêu dùng và môi trường kinh doanh. Trước thực trạng đó, việc nâng cao nhận thức pháp luật, chủ động phòng ngừa và kịp thời đấu tranh với các hành vi vi phạm là yêu cầu cần thiết hiện nay.

Ngày 5/5/2026, Chính phủ ban hành Công điện 38/CĐ-TTg yêu cầu tăng cường đấu tranh, xử lý vi phạm, việc hiểu rõ các quy định về cơ chế ngăn chặn và xử lý hành vi xâm phạm trong Luật Sở hữu trí tuệ càng trở nên cần thiết nhằm bảo vệ quyền lợi hợp pháp và xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch. Tại Công điện, Thủ tướng yêu cầu triển khai đợt cao điểm đấu tranh, ngăn chặn và xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ trên phạm vi toàn quốc từ ngày 7/5/2026 đến ngày 30/5/2026 với tinh thần xử lý nghiêm minh, không có vùng cấm, không có ngoại lệ.

Song song với cơ chế ngăn chặn, Luật Sở hữu trí tuệ thiết lập khung pháp lý để xử lý vi phạm, bảo đảm tính răn đe. Theo Điều 10, Nhà nước thực hiện thanh tra, kiểm tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo và xử lý các hành vi vi phạm theo quy định pháp luật. Đây là cơ sở để áp dụng các biện pháp xử lý hành chính, dân sự hoặc hình sự tùy theo tính chất, mức độ vi phạm.

Các hành vi xâm phạm được quy định tại Điều 28 và Điều 35 chính là căn cứ trực tiếp để xử lý. Khi phát hiện các hành vi như sao chép trái phép, giả mạo, phân phối không được phép hoặc phá bỏ biện pháp bảo vệ quyền, cơ quan có thẩm quyền có thể tiến hành xử lý theo quy định tương ứng.

Luật cũng phân công rõ trách nhiệm giữa các cơ quan. Theo Điều 11, Chính phủ thống nhất quản lý; các bộ, ngành thực hiện theo lĩnh vực; Ủy ban nhân dân các cấp tổ chức thực hiện tại địa phương. Cơ chế này bảo đảm việc xử lý vi phạm được triển khai đồng bộ và hiệu quả.

Trên thực tế, nội dung Công điện 38/CĐ-TTg đã nâng mức độ xử lý lên rõ rệt khi yêu cầu xử lý nghiêm các hành vi xâm phạm theo tinh thần “không có vùng cấm, không có ngoại lệ”. Công điện chỉ đạo tăng cường điều tra, khởi tố các vụ án nghiêm trọng; triệt phá các website vi phạm bản quyền; kiểm soát chặt thị trường và hoạt động xuất nhập khẩu, đồng thời yêu cầu số vụ việc xử lý phải tăng so cùng kỳ.

Công an phường Hồng Quang khuyến cáo người dân cần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật; không tham gia sản xuất, vận chuyển, buôn bán hàng giả; không sử dụng, chia sẻ hoặc phát tán các sản phẩm vi phạm bản quyền trên môi trường mạng.

Để phòng ngừa hiệu quả loại tội phạm này, các doanh nghiệp cần chủ động đăng ký bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ; ứng dụng công nghệ trong truy xuất nguồn gốc, nhận diện sản phẩm chính hãng; đồng thời phối hợp chặt chẽ với lực lượng chức năng trong công tác phát hiện, đấu tranh và xử lý vi phạm. Người dân khi mua sắm cần lựa chọn sản phẩm có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng; cảnh giác với các mặt hàng giá rẻ bất thường hoặc quảng cáo sai sự thật trên mạng xã hội.

Khi phát hiện các hành vi có dấu hiệu xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, người dân cần kịp thời thông báo cho cơ quan Công an hoặc cơ quan chức năng để được tiếp nhận, xử lý theo quy định.

Phòng, chống tội phạm xâm phạm sở hữu trí tuệ là trách nhiệm của toàn xã hội. Việc nâng cao nhận thức pháp luật, tăng cường quản lý và chủ động đấu tranh với các hành vi vi phạm sẽ góp phần bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân; xây dựng môi trường kinh doanh lành mạnh, an toàn và thúc đẩy phát triển kinh tế bền vững./.

Công an phường Hồng Quang