Ngày 10/12/2025, tại Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV đã thông qua Luật An ninh mạng năm 2025 (sửa đổi) với 434/443 đại biểu có mặt tán thành, chiếm 91,75% tổng số đại biểu Quốc hội. Việc ban hành Luật thể hiện quyết tâm chính trị cao của Đảng và Nhà nước trong việc hoàn thiện hành lang pháp lý, bảo đảm an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội trên không gian mạng trong bối cảnh chuyển đổi số sâu rộng hiện nay.

Luật An ninh mạng năm 2025 có nhiều điểm mới quan trọng, cụ thể như sau:

 Thứ nhất, bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật.

Luật An ninh mạng năm 2025 được xây dựng trên cơ sở hợp nhất Luật An toàn thông tin mạng năm 2015 và Luật An ninh mạng năm 2018, qua đó khắc phục tình trạng chồng chéo, phân tán trong quản lý nhà nước về an ninh, an toàn thông tin mạng; tạo cơ sở pháp lý thống nhất, xuyên suốt trong tổ chức thực hiện.

Thứ hai, đáp ứng kịp thời yêu cầu trước sự phát triển nhanh chóng của công nghệ mới. Luật đã cập nhật, bổ sung nhiều quy định nhằm giải quyết những thách thức do sự bùng nổ của các công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo (AI), Internet vạn vật (IoT), dữ liệu lớn (Big Data), cũng như tình trạng tội phạm mạng xuyên biên giới ngày càng tinh vi, phức tạp; từ đó thiết lập các chế tài mạnh mẽ, linh hoạt, phù hợp với thực tiễn.

Thứ ba, xác định rõ cơ quan chủ trì quản lý nhà nước về an ninh mạng.

Luật quy định Bộ Công an là cơ quan chủ trì, đầu mối thống nhất quản lý nhà nước về an ninh mạng trên phạm vi toàn quốc, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác chỉ đạo, điều hành và tổ chức thực hiện các nhiệm vụ bảo vệ an ninh mạng.

Thứ tư, tăng cường bảo vệ dữ liệu, bảo đảm an ninh dữ liệu quốc gia.

Luật bổ sung nhiều quy định quan trọng về bảo vệ dữ liệu, trong đó xác định bảo vệ dữ liệu cá nhân và quyền riêng tư là nhiệm vụ trọng tâm. Việc thu thập, xử lý dữ liệu cá nhân phải có mục đích chính đáng, minh bạch và được thông báo đầy đủ cho chủ thể dữ liệu. Người dân có quyền yêu cầu tổ chức, doanh nghiệp cung cấp thông tin về mục đích thu thập, phạm vi chia sẻ và thời gian lưu trữ dữ liệu. Các hành vi mua bán, rao bán, chia sẻ trái phép dữ liệu cá nhân sẽ bị xử lý nghiêm khắc hơn.

Bên cạnh đó, Luật bổ sung quy định về dữ liệu quan trọng của quốc gia, bao gồm dữ liệu liên quan đến hạ tầng trọng yếu (điện, ngân hàng, viễn thông, giao thông, an ninh - quốc phòng); hệ thống thông tin phục vụ quản lý, điều hành kinh tế - xã hội; các cơ sở dữ liệu quốc gia như dân cư, đất đai, tài chính, y tế… Việc bảo vệ nhóm dữ liệu này được đặt ở mức ưu tiên cao nhất.

Ảnh minh họa (internet)

Thứ năm, tăng cường trách nhiệm của doanh nghiệp cung cấp dịch vụ mạng. Luật quy định các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ mạng có trách nhiệm định danh địa chỉ IP của người sử dụng và cung cấp thông tin cho lực lượng chuyên trách khi có yêu cầu theo quy định của pháp luật, nhằm phục vụ công tác phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm trên không gian mạng.

Thứ sáu, cập nhật và mở rộng danh mục các hành vi bị nghiêm cấm.

Luật bổ sung nhiều hành vi bị nghiêm cấm phù hợp với sự phát triển của công nghệ, như: giả mạo bằng công nghệ AI (deepfake, giọng nói AI, hình ảnh AI); thu thập dữ liệu trái phép; nghe lén, ghi âm, ghi hình trái phép trên không gian mạng; vi phạm bản quyền, xâm phạm sở hữu trí tuệ; mua bán hàng hóa, dịch vụ cấm trên mạng; tấn công hệ thống thông tin và hạ tầng thông tin quan trọng.

Thứ bảy, khuyến khích phát triển sản phẩm an ninh mạng nội địa.

Luật khuyến khích sử dụng các sản phẩm, giải pháp an ninh mạng “Make in Vietnam”, góp phần nâng cao năng lực tự chủ, giảm phụ thuộc vào công nghệ nước ngoài, bảo đảm chủ quyền quốc gia trên không gian mạng.

Thứ tám, tăng cường bảo vệ nhóm yếu thế và mở rộng hợp tác quốc tế.

Luật bổ sung các quy định nhằm bảo vệ nhóm yếu thế trên không gian mạng, đặc biệt là trẻ em; đồng thời tăng cường cơ chế hợp tác, chia sẻ thông tin quốc tế về an ninh mạng, phù hợp với bối cảnh toàn cầu hóa và yêu cầu đấu tranh phòng, chống tội phạm mạng xuyên quốc gia.

Luật An ninh mạng năm 2025 gồm 08 chương, 45 điều và có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2026. Việc ban hành Luật là bước hoàn thiện quan trọng trong hệ thống pháp luật về bảo đảm an ninh quốc gia trên không gian mạng, đáp ứng yêu cầu quản lý, bảo vệ lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân trong kỷ nguyên số.

Có thể khẳng định, Luật An ninh mạng năm 2025 không chỉ là công cụ pháp lý quan trọng nhằm phòng ngừa, đấu tranh hiệu quả với các hành vi vi phạm pháp luật trên không gian mạng, mà còn là “lá chắn” vững chắc bảo vệ an ninh quốc gia, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân trong quá trình chuyển đổi số quốc gia. Việc sớm nghiên cứu, quán triệt và tổ chức triển khai thi hành Luật một cách nghiêm túc, đồng bộ sẽ góp phần nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp và người dân trong việc chấp hành pháp luật về an ninh mạng, xây dựng môi trường mạng an toàn, lành mạnh, phục vụ hiệu quả sự nghiệp phát triển kinh tế – xã hội và hội nhập quốc tế của đất nước./.

                                                                                                                                                                                                                     Đức Minh